Εποχικές Aλλεργίες: Πώς θα απαλλαγούμε από το μπούκωμα και τα κόκκινα μάτια;

Αν τα παραπάνω συμπτώματα σε ταλαιπωρούν τους περισσότερους μήνες του χρόνου, τότε πολύ πιθανό να ανήκεις στα ταλαίπωρα άτομα που τους κυνηγά η εποχική αλλεργία και τα συμπτώματά της. Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας των ΗΠΑ, ως εποχική αλλεργία ορίζεται η αλλεργική αντίδραση ενός ατόμου, προκαλούμενη από αλλεργιογόνα όπως η γύρη των φυτών την άνοιξη, η γύρη των γρασιδιών το καλοκαίρι καθώς κ η γύρη των άγριων χόρτων το φθινόπωρο. Η πιο συνήθης μορφή εποχικής αλλεργίας είναι η αλλεργική ρινίτιδα, η οποία επηρεάζει περίπου το 40% του παγκόσμιου πληθυσμού.

Στα συμπτώματα της εποχικής αλλεργίας περιλαμβάνονται:

• Ρινική καταρροή, (συνήθως με διαυγείς και λεπτόρρευστες εκκρίσεις).
• Κοκκίνισμα ματιών (μπορεί να συνοδεύεται και από φαγούρα).
• Ερεθισμένα και δακρυσμένα μάτια.
• Συνεχές φτέρνισμα.
• Φαγούρα σε μάτια, μύτη καθώς και σε ορισμένα σημεία του σώματος (ειδικά, αν συνδυάζεται με ατοπική δερματίτιδα).
• Αίσθημα απόφραξης των αεραγωγών.
• Δυσκολία αναπνοής (η οποία μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα ύπνου).
• Βήχας.

Πώς θα μειώσεις το μπούκωμα, το φτέρνισμα και τα κόκκινα μάτια;

Η βαρύτητα καθώς και το είδος των συμπτωμάτων της εποχικής αλλεργίας, που θα εμφανιστούν από άτομο σε άτομο μπορεί να διαφέρει κατά πολύ. Η «θεραπεία» της εποχικής αλλεργίας περιλαμβάνει την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων, στην οποία ενσωματώνεται ένας συνδυασμός από πρακτικές αερισμού, καθαριότητας, ενίοτε φαρμακευτικής αγωγής ή/και συμπληρωμάτων διατροφής καθώς και ισορροπημένης διατροφής. Στην περίπτωση δοκιμής ενός συμπληρώματος διατροφής (ιδιαίτερα αν συγχορηγείται φαρμακευτική αγωγή), είναι απαραίτητη η έγκριση του αλλεργιολόγου/πνευμονολόγου, που μας παρακολουθεί.

• Επαρκής αερισμός. Οι εξάρσεις των συμπτωμάτων εποχικής αλλεργίας εμφανίζεται συγκεκριμένες εποχές του χρόνου, όπου η γύρη των φυτών και του γρασιδιού αυξάνεται και μεταφέρεται μέσω του αέρα. Είναι σημαντικό, λοιπόν, να αερίζονται επαρκώς οι χώροι που βρισκόμαστε (δουλειά, σπίτι κλπ), ειδικότερα μετά από μέρες με έντονο αέρα, όπου αυξάνεται η ποσότητα της μεταφερόμενης γύρης.
• Καθαριότητα. Μαζί με τον επαρκή αερισμό, δε θα μπορούσε να λείπει η σωστή καθαριότητα των χώρων όπου βρίσκονται τα ευάλωτα άτομα, ώστε να εξασφαλιστεί η απομάκρυνση πιθανών αλλεργιογόνων.
• Φαρμακευτική αγωγή. Η συνηθέστερη φαρμακευτική αγωγή που χορηγείται σε συμπτώματα εποχικής αλλεργίας είναι τα κορτιζονούχα ρινικά σπρέι, οι ρινικές πλύσεις & τα κολλύρια ματιών για καθαρισμό και απομάκρυνση της γύρης και των λοιπών αλλεργιογόνων, ενώ τη δημοφιλέστερη θέση κατέχουν τα αντιισταμινικά φάρμακα. Σε περίπτωση αλλεργικού άσθματος, οι β2 αγωνιστές βρίσκονται στην 1^η γραμμή θεραπείας.

Προσοχή: Η φαρμακευτική αγωγή καθώς και τα συμπληρώματα διατροφής στοχεύουν στη μείωση της βαρύτητας των συμπτωμάτων και στην αντιμετώπιση τους, και όχι στη θεραπεία της εποχικής αλλεργίας, καθώς αυτή δεν υφίσταται.

Ο ρόλος της διατροφής και των συμπληρωμάτων

Η ισορροπημένη διατροφή φαίνεται να κατέχει (και εδώ!) ζωτικής σημασίας ρόλο στη μείωση της φλεγμονής και κατ’ επέκταση στη μείωση της βαρύτητας ορισμένων συμπτωμάτων της εποχικής αλλεργίας. Μερικά σημεία-κλειδιά, που αξίζει να δώσουμε έμφαση είναι τα εξής:

• Η Μεσογειακού τύπου διατροφή είναι πλούσια σε αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ουσίες και φαίνεται να έχει συσχετιστεί με μείωση φλεγμονής & οξειδωτικού στρες, δύο μηχανισμών που αυξάνονται σε περιόδους έξαρσης των συμπτωμάτων της εποχικής αλλεργίας.
• Ορισμένα αντιοξειδωτικά της μεσογειακής διατροφής, όπως η κουερσετίνη (ή κερσετίνη, ένα από τα πιο ισχυρά φλαβονοειδή του κρεμμυδιού και του μήλου) φέρει ισχυρές αντιισταμινικές ιδιότητες, μειώνοντας την απελευθέρωση ισταμίνης, η οποία συνδέεται με αυξανόμενη ένταση των αλλεργικών συμπτωμάτων. Συγκεκριμένα, η κερσετίνη έχει συσχετιστεί με μειωμένη υπερδραστηριότητα των αεραγωγών και μειωμένη συγκέντρωση ουδετερόφιλων καθώς και βρογχικών επιθηλιακών κυττάρων, όπως παρατηρείται σε κρίσεις αλλεργικού άσθματος. Ωστόσο, χρειάζονται περισσότερες μελέτες σε ανθρώπους, ώστε να βγάλουμε πιο σαφή συμπεράσματα για τη συμπληρωματική χορήγηση κερσετίνης, καθώς τα δεδομένα είναι περιορισμένα μέχρι στιγμής.

Extra tip: Συνδυάστε πηγές κερσετίνης με πηγές βιταμίνης C για καλύτερη απορρόφηση!

• Ακολουθούμενη από την κερσετίνη, έρχεται η ρεσβερατρόλη, το πιο ισχυρό αντιοξειδωτικό του σταφυλιού και του κόκκινου κρασιού, η οποία επίσης συμβάλλει στη μειωμένη παραγωγή προφλεγμονωδών παραγόντων, παρουσιάζοντας παρόμοιους αντιαλλεργικούς μηχανισμούς με την κερσετίνη.
• Περνώντας στο φάσμα των βιταμινών, η βιταμίνη C, η βιταμίνη D καθώς και η βιταμίνη Α αποτελούν τις βιταμίνες με ισχυρή αντιαλλεργική δραστηριότητα. Πιο συγκεκριμένα, χαμηλά επίπεδα των C,D,A έχουν συσχετιστεί με μειωμένη αλλεργική ευαισθητοποίηση, ενώ φέρουν ισχυρή προστασία έναντι του οξειδωτικού στρες, προστατεύοντας τη βιωσιμότητα των ανοσοκυττάρων.
• Ισχυρά επιστημονικά δεδομένα έναντι της αυξημένης βαρύτητας των συμπτωμάτων εποχικής αλλεργίας φαίνεται να έρχονται από την επαρκή διατροφική πρόσληψη Ω3 λιπαρών οξέων. Πιο συγκεκριμένα, η μελέτη των Hoff και συνεργατών, υποστήριξε πως η αυξημένη συγκέντρωση Ω3 λιπαρών οξέων στα ερυθρά αιμοσφαίρια των εθελοντών συσχετίστηκε με μειωμένη βαρύτητα συμπτωμάτων αλλεργικής ρινίτιδας και μειωμένες πιθανότητες έξαρσης. Επιπλέον, πολυάριθμες μελέτες έχουν αποδείξει τις ισχυρές αντφλεγμονώδεις ιδιότητες των απαραίτητων Ω3 λιπαρών, καθιστώντας τα ένα επάξιο αντιαλλεργικό υποψήφιο.
• Τέλος, μαζί με τα Ω3 λιπαρά οξέα, σημαντικά επιστημονικά δεδομένα υποστηρίζουν την αντιαλλεργική δραστηριότητα συγκεκριμένων προβιοτικών στελεχών, η πιθανή χορήγηση των οποίων έχει ενταχθεί στους υποψήφιους του θεραπευτικού πρωτοκόλλου των συμπτωμάτων. Συστηματική ανασκόπηση και μεταανάλυση του 2015, που συμπεριέλαβε 23 κλινικές μελέτες και 1919 εθελοντές, σημείωσε ήπια θετική επίδραση ορισμένων προβιοτικών στελεχών Lactobacillus & Bifidobacterium, στη μειωμένη βαρύτητα των συμπτωμάτων αλλεργικής ρινίτιδας, βελτιώνοντας σημαντικά την ποιότητας ζωής των ασθενών.

Διατροφικές συμβουλές για την περίοδο των αλλεργιών

Οι σημαντικότερες διατροφικές συμβουλές κατά των εξάρσεων της εποχικής αλλεργίας είναι οι εξής:

• Αυξήστε την κατανάλωση υγρών, για να αποφύγετε τυχόν αφυδάτωση, ειδικότερα τους θερμούς μήνες.
• Εστιάστε σε πολύχρωμα φρούτα και λαχανικά εποχής, για να ενισχύσετε την πρόσληψη ποικίλλων αντιοξειδωτικών συστατικών, που παίζουν καίριο ρόλο στην αντιμετώπιση της εποχικής αλλεργίας. Πηγές κερσετίνης και ρεσβερατρόλης, όπως το κρεμμύδι, το μήλο, τα μούρα, το τσάι και τα σταφύλια μπορούν να έχουν εξίσου βοηθητικό ρόλο.
• Μην παραλείπετε γεύματα. Είναι σημαντική η επαρκής πρόσληψη ενέργειας και θρεπτικών συστατικών, για να καλυφθούν οι ανάγκες του οργανισμού, ειδικότερα σε περιόδους έξαρσης των εποχικών αλλεργιών.
• Μαγειρέψτε ένα κυρίως γεύμα σας με βάση το ψάρι 1-2 φορές την εβδομάδα και καταναλώστε καθημερινά μια κλειστή χόυφτα καρυδιών, ώστε να αυξήσετε την ημερήσια πρόσληψη των αντιφλεγμονωδών Ω3 λιπαρών οξεών.
• Ενσωματώστε διατροφικές πηγές προβιοτικών, όπως το παραδοσιακό γιαούρτι, μικρές ποσότητες παλαιωμένων τυριών, το κεφίρ, τις ελιές, και ζυμωμένα αφεψήματα, όπως η κομπούχα.
• Συζητήστε με τον γιατρό/φαρμακοποιό/διατροφολόγο που σας παρακολουθεί τη συμπληρωματική χορήγηση βιταμίνης D, ειδικότερα σε περίπτωση χαμηλών επιπέδων, τα οποία χρειάζεται να διορθωθούν άμεσα, καθώς μπορούν να επιδεινώσουν τυχόν συμπτώματα αλλεργικής ρινίτιδας και λοιπών εποχικών αλλεργιών.
• Παράλληλα με την προτεινόμενη φαρμακευτική αγωγή, μελετήστε τη συγχορήγηση ενός συμπληρώματος διατροφής, παρέα με τον επαγγελματία υγείας, ειδικότερα κερσετίνης, συγκεκριμένων προβιοτικών στελεχών ή/και Ω3 λιπαρών οξέων, ειδικά αν δεν καταναλώνετε ψάρι και ξηρούς καρπούς. 

Συμπερασματικά

Η εποχική αλλεργία είναι ένα εξαιρετικά ενοχλητικό φαινόμενο, που μπορεί να μειώσει κατά πολύ την ποιότητα ζωής. Είναι σημαντική η προληπτική δράση, ειδικότερα αν γνωρίζει το εκάστοτε άτομο ποιες εποχές του χρόνου θα εμφανιστούν πιθανώς τα συμπτώματα, τα οποία ποικίλλουν και χαρακτηρίζονται από συχνό και επαναλαμβανόμενο φτέρνισμα, ρινική καταρροή και ερεθισμούς στην περιοχή των ματιών. Η χορήγηση αντιισταμινικών φαρμάκων, ο επαρκής και τακτικός αερισμός, η συνεπής καθαριότητα, η ισορροπημένη διατροφή καθώς και η επιλογή συγκεκριμένων συμπληρωμάτων διατροφής, αποτελούν έναν ολοκληρωμένο εξοπλισμό επιλογών, που ο κάθε πάσχων έχει στη φαρέτρα του και μπορεί να χρησιμοποιήσει, σε συνεργασία με τους ειδικούς και σε συνάρτηση πάντα με τις δικές του εξατομικευμένες ανάγκες.

Γιατί οι εξορμήσεις στη φύση, χρειάζονται και τη σωστή ενημέρωση, αλλά και την κατάλληλη υποστήριξη. Ανακάλυψε στη Holland & Barrett προϊόντα που μπορούν να υποστηρίξουν τη διατροφή και την ευεξία σου την περίοδο των εποχικών αλλεργιών, όπως βιταμίνες, Ω3 λιπαρά οξέα και προβιοτικά, πάντα με την καθοδήγηση του ειδικού που σε παρακολουθεί.

Επιστημονικές Αναφορές

Bhardwaj, B., & Singh, J. (2021). Efficacy of vitamin D supplementation in allergic rhinitis. Indian Journal of Otolaryngology and Head & Neck Surgery, 73(2), 152-159.

Hoff, S., Seiler, H., Heinrich, J., Kompauer, I., Nieters, A., Becker, N., ... & Linseisen, J. (2005). Allergic sensitisation and allergic rhinitis are associated with n-3 polyunsaturated fatty acids in the diet and in red blood cell membranes. European Journal of Clinical Nutrition, 59(9), 1071-1080.

Jafarinia, M., Sadat Hosseini, M., Fazel, N., Fathi, F., Ganjalikhani Hakemi, M., & Eskandari, N. (2020). Quercetin with the potential effect on allergic diseases. Allergy, Asthma & Clinical Immunology, 16(1), 36.

Panagiotou, E., Andreou, E., & Nicolaou, S. A. (2023). The effect of dietary components of the Mediterranean diet on food allergies: A systematic review. Nutrients, 15(15), 3295.

Zajac, A. E., Adams, A. S., & Turner, J. H. (2015, June). A systematic review and meta‐analysis of probiotics for the treatment of allergic rhinitis. In International forum of allergy & rhinology (Vol. 5, No. 6, pp. 524-532).