Νύχια: Πότε είναι υγιή και τι ρόλο παίζει η διατροφή;

Έχεις πετύχει φωτογραφίες με νύχια, μολυσμένα από μύκητες; Έχεις δει πράσινα ή κίτρινα νύχια; Ή νύχια με «λακκούβες» στην επιφάνεια τους;

Το υγιές νύχι κουβαλάει ένα σύνολο χαρακτηριστικών, με κυριότερα το χρώμα, την όψη και τη σταθερή ανάπτυξη. Ένα εξαιρετικά σημαντικό χαρακτηριστικό του υγιούς νυχιού είναι το χρώμα του. Τα υγιή νύχια είναι ανοιχτά ροζ, ενώ οποιοδήποτε άλλο χρώμα μπορεί να προμηνύει μυκητίαση, τραυματισμό, συγκεκριμένες ελλείψεις θρεπτικών συστατικών – που θα συζητηθούν παρακάτω, αλλά και νόσο. Ακόμη, η απουσία φλεγμονής και πόνου είναι επίσης ένα ακόμα στοιχείο που επιβεβαιώνει την καλή κατάσταση των νυχιών. Η φλεγμονή και ο πόνος κάνουν την εμφάνιση τους σε νόσο ή σε κακή τεχνική των τεχνητών/τεχνιτριών νυχιών, όπου μπορεί να προκληθεί αποκόλληση και τραυματισμός της μήτρας του νυχιού. Επιπλέον, η αντοχή και η ανθεκτικότητα των νυχιών είναι ένα ακόμα χαρακτηριστικό της υγείας τους. Τα υγιή νύχια δε σπάνε εύκολα και μεγαλώνουν με σταθερό – αλλά αργό - ρυθμό. Έχουν φυσιολογικό πάχος και η επιφάνεια του νυχιού είναι ομαλή, χωρίς «βαθουλώματα». Επομένως τα υγιή νύχια:

• Έχουν υπόλευκο-ροζ χρώμα.
• Μεγαλώνουν με σταθερό ρυθμό.
• Δε σπάνε, ούτε λυγίζουν εύκολα.
• Το πάχος τους είναι φυσιολογικό.
• Δεν έχουν σημεία φλεγμονής (πόνος, ερεθισμός, ευαισθησία) πάνω στο νύχι ή στα επωνύχια (τα λεγόμενα «πετσάκια»).

Τι μπορώ να κάνω για να διατηρήσω τα νύχια μου σε καλή κατάσταση;

Τα νύχια αποτελούνται από πρωτεΐνη, μικρή ποσότητα λιπιδίων, νερό και ιχνοστοιχεία. Προκειμένου να διατηρήσουμε τα νύχια μας σε καλή κατάσταση, είναι σημαντικό να τους παρέχουμε τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται για την ανάπτυξή τους. Ωστόσο, πριν περάσουμε στις πιο χρήσιμες διατροφικές συμβουλές για την υγεία των νυχιών, πάμε να δούμε τι πρακτικές είναι καλό να υιοθετήσουμε, για να προστατεύσουμε την ανθεκτικότητά τους.

• Χρησιμοποιείστε γάντια καθαρισμού για τις καθημερινές δουλειές του σπιτιού, ώστε να προστατεύσετε τα νύχια από τη συνεχόμενη έκθεση σε χημικά. Η επαφή με χημικά απορρυπαντικά μπορεί να αποβεί επιβλαβής στο νύχι και να αυξήσει την ευθραυστότητά του.
• Παρακολουθήστε τα νύχια σας. Οποιοδήποτε αλλαγή στο χρώμα, το πάχος ή την ανάπτυξη τους μπορεί να είναι σημάδι πως τα νύχια απαιτούν παραπάνω φροντίδα ή έχουν επιμολυνθεί από κάποιο μύκητα (αρκετά συχνή η μυκητίαση από τον Pseudomonas Aeruginosa, με χαρακτηριστικό πράσινο χρώμα στα νύχια).
• Προσοχή σε ποια άτομα εμπιστεύεστε την υγεία των νυχιών σας! Οι τεχνητές και οι τεχνίτριες νυχιών θα πρέπει να αποστειρώνουν τα εργαλεία τους και να διατηρούν καθαρό τον πάγκο εργασίας, πριν σας προσφέρουν την οποιαδήποτε υπηρεσία. Ο πιο συχνά ευρισκόμενος μικροοργανισμός σε εργαλεία περιποίησης που δεν έχουν καθαριστεί σωστά και επαρκώς είναι ο Staphylococcus Aureus, η υπερανάπτυξη του οποίου μπορεί να προκαλέσει οξεία παρονυχία. Επιπλέον, η συνεχόμενη εφαρμογή ημιμόνιμου/ακρυλικών/gel χωρίς διάλειμμα ανά τακτά χρονικά διαστήματα μπορεί να αποδυναμώσει το νύχι. Τέλος, ιδιαίτερα προσοχή χρειάζεται να δοθεί και στις τεχνικές αφαίρεσης, καθώς η κακή τεχνική αφαίρεσης μπορεί να αποβεί επιβλαβής για τη μήτρα του νυχιού και να αυξήσει τις πιθανότητες αποκόλλησης.

Τι να τρώω για να έχω δυνατά και υγιή νύχια. Οι must διατροφικές συμβουλές.

Δομή νυχιού. Το μεγαλύτερο μέρος του νυχιού (80-90%) συγκεντρώνει σκληρή κερατίνη, επιθηλιακή κερατίνη, νερό, στεατικά και γλυκολικά οξέα καθώς και πλήθος μετάλλων, όπως ασβέστιο, χαλκός, νάτριο και ψευδάργυρος. Η ανθεκτική δομή του νυχιού έγκειται στην επαρκή ενυδάτωσή του, η οποία ανέρχεται στο 16-24%, καθώς και στους δισουλφιδικούς δεσμούς, οι οποίοι συνδέουν τις πρωτεινικές ίνες κερατίνης μεταξύ τους. Προκειμένου να διατηρήσουμε υγιή και ανθεκτικά τα νύχια μας, είναι σημαντικό να εστιάσουμε στα παρακάτω θρεπτικά συστατικά (βλ. πίνακα παρακάτω).

Επαρκής πρωτεΐνη. Το νύχι είναι μια συμπαγής πρωτεϊνική δομή, αποτελούμενη από πρωτεϊνικά μόρια κερατίνης, συνδεδεμένα με θειούχες ενώσεις, υπεύθυνες για τη σταθερότητα του. Επομένως, προκειμένου να υποστηριχθεί η συμπαγής αυτή δομή είναι σημαντικό να καταναλώνουμε επαρκή ποσότητα πλήρους πρωτεΐνης  και να δώσουμε έμφαση σε πηγές, πλούσιες σε κυστεϊνη, ένα αμινοξύ, που περιέχεται σε μεγάλη περιεκτικότητα στη βασική δομική πρωτεΐνη του νυχιού, την κερατίνη. Πήγες πλούσιες σε πρωτεΐνη αποτελούν τα κρέας, το ψάρι, το γιαούρτι, το τυρί, οι ξηροί καρποί και τα όσπρια. Τυχόν ελλείψεις σε πρωτεΐνη είναι σπάνιες στο γενικό πληθυσμό και μπορεί να εμφανισθούν σε υποσιτισμό/δυσθρεψία, με τα νύχια να εμφανίζουν λιγότερες στρώσεις και μεγαλύτερη επιρρέπεια στο σπάσιμο.

Σωστή ενυδάτωση. Όπως προαναφέρθηκε, ενυδάτωση της τάξεως του 16-24% συμβάλλει στη μείωση της ευθραυστότητας του νυχιού, βελτιώνοντας τη σταθερότητα της δομής του. Η γενική σύσταση ανέρχεται στο 1mL ανά 1kcal, δηλαδή στις 2500 θερμίδες αντιστοιχούν 2500mL/2.5L νερού. Διατηρείτε πάντα ένα μπουκάλι νερού δίπλα σας και πίνετε ακόμα κι όταν δε διψάτε, ενώ μπορείτε να αυξήσετε παράλληλα την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, που είναι εξαιρετικά ενυδατικά τρόφιμα. Τα αφυδατωμένα νύχια χάνουν τη φυσική λάμψη τους, με αποτέλεσμα να είναι θαμπά και πολλές φορές «ξεφλουδισμένα».

Ω3 λιπαρά οξέα. Τα Ω3 λιπαρά οξέα κάνουν κ εδώ την εμφάνιση τους, με την ανεπαρκή πρόσληψη Ω3 να συμβάλλει στην ξηρότητα και τη μειωμένη ενυδάτωση της περιοχής του νυχιού. Η μερική περιεκτικότητα της δομής του νυχιού σε λιπαρά, μαζί με το νερό αποτελούν καίρια συστατικά για την ενυδάτωση και τη διατήρηση της σκληρότητας του. Πλούσιες πηγές Ω3 λιπαρών οξέων αποτελούν τα καρύδια, τα λιπαρά ψάρια και ο λιναρόσπορος.

Σίδηρος. Ένα από τα σημαντικότερα μέταλλα για τη διατήρηση της υγείας των νυχιών είναι ο σίδηρος. Απαραίτητος για τη φυσιολογική αιμοποίηση – σε συνεργασία με τις βιταμίνες Β2, Β6, Β9 και Β12 - συμβάλλει στη σωστή αιμάτωση και τη μεταφορά οξυγόνου & θρεπτικών συστατικών στη μήτρα του νυχιού, με σκοπό τη φυσιολογική ανάπτυξή του. Μειωμένη πρόσληψη σιδήρου ή μακροχρόνια χαμηλή φερριτίνη μπορεί να επηρεάσει το ρυθμό ανάπτυξης του, καθώς και το χρώμα του, λόγω μη φυσιολογικής αιμάτωσης, ενώ ένα ακόμα χαρακτηριστικό σύμπτωμα χαμηλής φερριτίνης είναι η κοιλονυχία, με το χαρακτηριστικό κουταλοειδές σχήμα του νυχιού, με κάθετες γραμμές. Πλούσιες πηγές σιδήρου αποτελούν το κόκκινο κρέας, το ψάρι, τα όσπρια, το ταχίνι και ορισμένα αποξηραμένα φρούτα.

Υδατάνθρακες, καλής ποιότητας. Η φυσιολογική ανάπτυξη του νυχιού βασίζεται στη σωστή διαχείριση και παροχή των θρεπτικών συστατικών που χρειάζεται για την υποστήριξή του. Χωρίς την άμεση παροχή ενέργειας από την τροφή, η αξιοποίηση των θρεπτικών συστατικών καθίσταται αδύνατη. Οι πηγές υδατανθράκων, όπως τα δημητριακά ολικής, τα φρούτα και τα όσπρια συμβάλλουν στην παροχή των απαραίτητων ενεργειακών υποστρωμάτων γλυκόζης για τη φυσιολογική ανάπτυξη του νυχιού και τη διατήρηση της λάμψης και της καλαίσθητης όψης του.

Για τα συμπληρώματα διατροφής τι ισχύει;

Πριν ολοκληρώσουμε το άρθρο μας με τα συμπληρώματα διατροφής που μπορείς να δοκιμάσεις σε περίπτωση που παρατηρήσεις να αλλάζει κάτι στην όψη ή το χρώμα του νυχιού, είναι σημαντικό να παρατηρήσεις τι είναι αυτό το κάτι και να συζητήσεις με έναν ειδικό δερματολόγο αν το σύμπτωμα που παρατηρείς μπορεί να είναι έλλειψη θρεπτικού συστατικού, κακή τεχνική αφαίρεσης ή μυκητίαση ή συνδυασμός αυτών, ώστε να εφοδιαστείς με το κατάλληλο συμπλήρωμα.

Βιοτίνη. Η βιοτίνη ή βιταμίνη Β7 ανήκει στο σύμπλεγμα βιταμινών Β και αποτελεί μία από τις σημαντικότερες βιταμίνες για την σύνδεση των κερατινοκυττάρων σε δομές κερατίνης, όπως τα μαλλιά και τα νύχια. Έλλειψη σε βιοτίνη έχει συσχετιστεί με αυξημένη ευθραυστότητα και κακή ποιότητα νυχιών, ενώ δόσεις των 2.5-10mg για ένα μικρό χρονικό διάστημα μηνών θεωρούνται καλά ανεκτές.

Ψευδάργυρος. Ο ψευδάργυρος είναι από τα πιο σημαντικά μέταλλα που χρησιμοποιούνται για τη φυσιολογική σύνθεση πρωτεϊνών, και άρα κερατίνης. Σε περίπτωση που είναι διακριτές λευκές κηλίδες, είναι είτε πιθανός ο τραυματισμός του νυχιού, είτε να υπάρχει πιθανή έλλειψη σε ψευδάργυρο. Συμπληρώματα χηλικού ή πικολινικού ψευδαργύρου, που παρουσιάζουν αυξημένη απορρόφηση, συμβάλλουν στην αποτελεσματικότερη επιδιόρθωση της νυχιαίας πλάκας σε περίπτωση τραυματισμού και στην αμεσότερη επούλωση.

Πεπτίδια κολλαγόνου Verisol. Σε προηγούμενο άρθρο μας, αναλύσαμε εκτενώς τα οφέλη της συμπληρωματικής χορήγησης πεπτιδίων κολλαγόνου Verisol. Η expert σύνθεση των πεπτιδίων κολλαγόνου της Holland & Barrett σε ένα μικρό δείγμα εθελοντών, βελτίωσε την όψη και τη σκληρότητα των νυχιών, ενώ αύξησε το μήκος τους κατά 2.7mm το μήνα, με το πέρας των 12 εβδομάδων συνεπούς χρήσης.

Ω3 λιπαρά οξέα. Η συμπληρωματική χορήγηση Ω3 λιπαρών οξέων συμβάλλει στη μείωση της φλεγμονής και στη διατήρηση της ενυδάτωσης σε αφυδατωμένα νύχια ή νύχια που έχουν υποστεί τραυματισμό ή έχουν μολυνθεί από μικροοργανισμούς.

Βιταμίνη D. Τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D είναι πιθανό να επηρεάσουν την όψη και το χρώμα του νυχιού, ενώ μπορεί να εντείνουν υπάρχουσα φλεγμονή σε ήδη τραυματισμένο ή επιρρεπές σε σπάσιμο νύχι. Παρακολουθείτε ανά τακτά χρονικά διαστήματα τη βιταμίνη D στον ορό του αίματος, η έλλειψη της οποίας έχει συσχετιστεί με ποικίλλα συμπτώματα σε όλο τον οργανισμό.

Σίλικα (Silica). Το Silica ή πυρίτιο είναι ένα αμέταλλο στοιχείο, το όποιο προσφέρει ανθεκτικότητα σε συμπαγείς δομές, όπως τα οστά και τα νύχια. Υπάρχει μικρός αριθμός μελετών που υποστηρίζει τη συμπληρωματική χορήγηση silica σε εύθραυστα νύχια, καθώς φαίνεται πως βελτιώνει τη σταθερότητα του νυχιού, ωστόσο τα δεδομένα μέχρι τώρα είναι λίγα και απαιτούνται περισσότερες μελέτες σε ανθρώπους.

Συμπερασματικά

Τα νύχια αποτελούν ένα ακόμα δείγμα υγείας πάνω μας και χρειάζονται την κατάλληλη διατροφική φροντίδα αλλά και τους κατάλληλους ειδικούς, ώστε να παραμένουν ανθεκτικά και υγιή. Η σωστή καθαριότητα και περιποίηση τους, καθώς και η επαρκής πρόσληψη των απαραίτητων θρεπτικών συστατικών, όπως πρωτεΐνης, νερού, Ω3 λιπαρών οξέων, σύνθετων υδατανθράκων, βιοτίνης, σιδήρου και ψευδαργύρου είναι ο απόλυτος συνδυασμός για τη διατήρηση της ανάπτυξης και ανθεκτικότητάς τους.

Επιστημονικές Αναφορές

Chessa, M. A., Iorizzo, M., Richert, B., López-Estebaranz, J. L., Rigopoulos, D., Tosti, A., ... & Piraccini, B. M. (2020). Pathogenesis, clinical signs and treatment recommendations in brittle nails: a review. Dermatology and therapy, 10(1), 15-27.

Reinecke, J. K., & Hinshaw, M. A. (2020). Nail health in women. International Journal of Women's Dermatology, 6(2), 73-79.

Scheinfeld, N., Dahdah, M. J., & Scher, R. (2007). Vitamins and minerals: their role in nail health and disease. Journal of drugs in dermatology: JDD, 6(8), 782-787.

Seshadri, D., & De, D. (2012). Nails in nutritional deficiencies. Indian Journal of Dermatology, Venereology and Leprology, 78, 237.

Zaraa, I., & Richert, B. (2025). Nail Supplements: When, How, and Why?. Skin Appendage Disorders, 11(2), 176-181.