Γρίπη, Κρυολόγημα και Συμπτώματα: 4+1 προϊόντα για άμεση προστασία

Αν κάθε χειμώνα σου «χτυπούν την πόρτα» διάφορα συμπτώματα και αναρωτιέσαι αν είναι γρίπη ή απλά ένα κρυολόγημα, δεν είσαι μόνος/η. Και κάπου εκεί ξεκινάει το γνωστό δίλημμα: «Τι να πάρω για να το περάσω πιο εύκολα;» ή «Υπάρχει κάτι που βοηθάει προληπτικά;» Η αλήθεια είναι πως δεν υπάρχουν «μαγικές» λύσεις, αλλά υποστηρικτικά εργαλεία με επιστημονικά δεδομένα, τα οποία μπορούν να προστεθούν στη φαρέτρα σου, για να είσαι πιο κατάλληλα προετοιμασμένος την επόμενη φορά που το κοινό κρυολόγημα ή η γρίπη σου χτυπήσει την πόρτα.

Πάμε να δούμε μαζί τι ισχύει με βάση το τι μας προσφέρει η έρευνα μέχρι νεοτέρας.

Γρίπη & κρυολόγημα. Ποια είναι η βασική διαφορά;

Κρυολόγημα: προκαλείται κυρίως από ρινοϊούς και συνήθως είναι πιο ήπιο.

Η συμπτωματολογία του κοινού κρυολογήματος περιλαμβάνει:

Ρινική καταρροή
Φτέρνισμα
Ήπιο πονόλαιμο
Χαμηλό ή καθόλου πυρετό

Γρίπη: προκαλείται από τους ιούς Influenza A και B και εμφανίζεται πιο απότομα και πιο «βαριά».

Γρίπη τύπου Α και Β. Τι να περιμένεις σε συμπτώματα και διάρκεια.

Γρίπη τύπου Α

Συχνά ευθύνεται για τις περισσότερες εποχικές επιδημίες. Τα τυπικά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

Υψηλό πυρετό
Μυαλγίες/αρθραλγίες
Πονοκέφαλος, ρίγη
Ξηρός βήχας
Έντονο αίσθημα αδυναμίας

Στην γρίπη Α, η οξεία φάση συνήθως διαρκεί 5–7 ημέρες, αλλά η κόπωση μπορεί να διαρκέσει έως και 14 ημέρες.

Γρίπη τύπου Β

Συχνά ηπιότερη, αλλά εμφανίζεται εντονότερα σε παιδιά/εφήβους.

Συμπτώματα:

Πυρετός
Πονόλαιμος
Κεφαλαλγία
Μυϊκοί πόνοι

Πότε θέλει προσοχή.

Αν έχεις έντονα συμπτώματα, ανήκεις σε ομάδα αυξημένου κινδύνου, ή τα συμπτώματα “ξεφεύγουν” (π.χ. επιμονή/επιδείνωση), η ασφαλής κίνηση είναι ιατρική καθοδήγηση. Ειδικά στη γρίπη, η έγκαιρη παρέμβαση παίζει σημαντικό ρόλο στην αποτελεσματική αντιμετώπιση.

Εμβόλιο γρίπης. Η βάση της πρόληψης.

Το εμβόλιο παραμένει το νούμερο 1 μέτρο πρόληψης. Ενδιαφέρουν παρουσιάζει το γεγονός πως ορισμένες συστηματικές ανασκοπήσεις δείχνουν πως προβιοτικά/πρεβιοτικά μπορεί να επηρεάσουν θετικά την αντισωματική απόκριση μετά τον εμβολιασμό (ιδιαίτερα σε συγκεκριμένους πληθυσμούς π.χ ηλικιωμένοι).

Συμπληρώματα διατροφής. 4+1 επιλογές με επιστημονικό «πάτημα».

Αντιοξειδωτικά συστατικά (π.χ. βιταμίνη C, ψευδάργυρος, σελήνιο)

Η επαρκής πρόσληψη μικροθρεπτικών υποστηρίζει τη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού και, έχει συσχετιστεί με μειωμένη διάρκεια/βαρύτητα λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού σε ενήλικες.

Το θεμέλιο στην επάρκεια πρόσληψης αντιοξειδωτικών συστατικών αποτελεί η πληθώρα πολύχρωμων φρούτων και λαχανικών καθημερινά. Συμπληρωματικά, η χορήγηση αντιοξειδωτικών συμπληρωμάτων φαίνεται πως μπορεί να αποβεί πιθανώς βοηθητική, ιδιαίτερα στο φάσμα του «πόσο βαριά» θα περάσουμε εν τέλει τη γρίπη ή το κοινό κρυολόγημα. Η συμπληρωματική πρόσληψη βιταμίνης C, καθώς και ψευδαργύρου αποτελούν επιλογές, που μπορούν να υποστηρίξουν τη δραστηριότητα των ανοσοκυττάρων, καθώς και την ομαλή και αποτελεσματική παραγωγή του «στρατού» της άμυνας μας, των αντισωμάτων.

Βιταμίνη D

Οι Martineau et. al σε μία μετα-ανάλυση 25 από τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών φάνηκε ότι η συμπληρωματική χορήγηση βιταμίνης D₃ μπορεί να σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο οξέων λοιμώξεων του αναπνευστικού, με μεγαλύτερο όφελος όταν τα επίπεδα είναι χαμηλά.

Προβιοτικά & πρεβιοτικά

Πρόσφατα δεδομένα σημειώνουν πως η συμπληρωματική χορήγηση προβιοτικών είναι πιθανό να:

1) μειώσουν τη συχνότητα λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού (σε συγκεκριμένα πλαίσια) (Coleman JL et al., 2022)
2) ενισχύσουν την ανοσολογική απόκριση μετά από εμβολιασμό γρίπης (σε ορισμένες μελέτες

Μαύρος σαμπούκος (Sambucus nigra)

Μετα-ανάλυση τυχαιοποιημένων κλινικών μελετών (Hawkins J et al., 2019) έδειξε ότι μπορεί να συμβάλλει στη μείωση διάρκειας και έντασης συμπτωμάτων του ανώτερου αναπνευστικού, ως συμπληρωματική επιλογή.

Αντιϊκή αγωγή (όπου ενδείκνυται)

Όταν μιλάμε για γρίπη (όχι κρυολόγημα), τα αντιιικά φάρμακα έχουν καλύτερη αποτελεσματικότητα όταν δοθούν εντός 48 ωρών από την έναρξη, με δεδομένα που δείχνουν μείωση διάρκειας συμπτωμάτων και κινδύνου επιπλοκών σε κατάλληλες περιπτώσεις.

! Bonus: Συμπληρωματική χορήγηση NAC

Η βιβλιογραφία γύρω από το αμινοξύ NAC (N-ακετυλοκυστεΐνη) εστιάζει αρκετά σε ιογενείς λοιμώξεις (ιδίως COVID-19), με προτεινόμενους μηχανισμούς όπως:

αύξηση γλουταθειόνης/αντιοξειδωτικής άμυνας
ρύθμιση αυξημένης φλεγμονώδους απόκρισης
υποστήριξη ομαλής αναπνευστικής λειτουργίας

Αν και τα δεδομένα προέρχονται κυρίως από μελέτες σχετικές με τον COVID-19, οι μηχανισμοί δράσης της NAC είναι γενικότερης εμβέλειας για τις λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού, συμπεριλαμβανομένων των ιών της γρίπης, καθώς βοηθούν στη ρευστοποίηση και απομάκρυνση της βλέννας από το αναπνευστικό, διευκολύνοντας την αποβολή ιών και ερεθιστικών παραγόντων, και ταυτόχρονα συμβάλλουν στη μείωση του «οξειδωτικού στρες» και της υπερβολικής φλεγμονής που συνοδεύει τις λοιμώξεις.

Πιθανές παρενέργειες & ασφάλεια

Ψευδάργυρος/πολυβιταμίνες: Προσοχή στη συνεχόμενη υπερδοσολογία και στους συνδυασμούς πολλών προϊόντων μαζί.
Βιταμίνη D: Προσοχή σε υψηλές δόσεις, που χορηγούνται μακροχρόνια.
Προβιοτικά: Χρειάζεται ιατρική σύσταση, σε ανοσοκαταστολή/σοβαρά υποκείμενα νοσήματα.
Φυτικά (π.χ. σαμπούκος): Προσοχή σε ιδιαίτερες καταστάσεις/φαρμακευτική αγωγή.

Η καθοδήγηση ενός επαγγελματία υγείας είναι εξαιρετικά κρίσιμη, καθώς αυτός θα κρίνει το χρονικό διάστημα πρόσληψης των χορηγούμενων συμπληρωμάτων, τον τρόπο χορήγησής τους, καθώς και τον τύπο που αντιστοιχεί στον καθένα ξεχωριστά. Με άλλα λόγια, ο συνδυασμός προϊόντων απαιτεί εξατομικευμένη προσέγγιση, γιατί είμαστε όλοι διαφορετικοί, με διαφορετικές ανάγκες. Τέλος, ύψιστης σημασίας αποτελεί η αξιολόγηση των συμπληρωμάτων που δοκιμάστηκαν, μέσω ελέγχου τιμών στις αιματολογικές εξετάσεις, καθώς και μέσω παρατήρησης πιθανών συμπτωμάτων έλλειψης καθώς και συμπτωμάτων του κοινού κρυολογήματος ή της γρίπης, σε περίπτωση νόσου.

Συμπερασματικά

Τα συμπληρώματα βιταμινών, μετάλλων και αντιοξειδωτικών δεν αντικαθιστούν την ιατρική αγωγή ή τον εμβολιασμό, αλλά μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά, ειδικά σε περιόδους έξαρσης. Η σύγχρονη προσέγγιση της διεπιστημονικής κοινότητας πολυπαραγοντική υποστήριξη του ανοσοποιητικού, εστιάζοντας στην εξατομικευμένη προσέγγιση, με ισορροπημένη διατροφή, κατάλληλη επιλογή συμπληρωμάτων, προσαρμοσμένων στις ανάγκες του καθενός και φυσικά κατάλληλη επιλογή φαρμακευτικής θεραπείας, όταν αυτή κριθεί απαραίτητη.

Η φύση είναι δίπλα μας με κάθε τρόπο, αρκεί να την εμπιστευτούμε, μέσα από τη «ματιά» της έγκυρης επιστημονικής γνώσης.

Disclaimer: Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά ιατρική διάγνωση ή θεραπεία. Αν έχεις υποκείμενα νοσήματα, είσαι έγκυος/θηλάζεις ή λαμβάνεις φαρμακευτική αγωγή, συμβουλέψου γιατρό/φαρμακοποιό/διαιτολόγο πριν ξεκινήσεις κάποιο συμπλήρωμα.

Επιστημονικές Αναφορές

Abioye AI, Bromage S, Fawzi W. Effect of micronutrient supplements on influenza and other respiratory tract infections among adults: a systematic review and meta-analysis. BMJ Glob Health. 2021 Jan;6(1):e003176. doi: 10.1136/bmjgh-2020-003176. PMID: 33472840; PMCID: PMC7818810.
Arioz Tunc H, Childs CE, Swann JR, Calder PC. The effect of oral probiotics on response to vaccination in older adults: a systematic review of randomised controlled trials. Age Ageing. 2024 May 11;53(Suppl 2):ii70-ii79. doi: 10.1093/ageing/afae033. PMID: 38745493.
Chia Siang Kow, Dinesh Sangarran Ramachandram, Syed Shahzad Hasan & Kaeshaelya Thiruchelvam. (2025) Effect of N-Acetylcysteine on mortality in COVID-19 patients: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Inflammopharmacology 33:8, pages 4871-4877.
Coleman JL, Hatch-McChesney A, Small SD, Allen JT, Sullo E, Agans RT, Fagnant HS, Bukhari AS, Karl JP. Orally Ingested Probiotics, Prebiotics, and Synbiotics as Countermeasures for Respiratory Tract Infections in Nonelderly Adults: A Systematic Review and Meta-Analysis. Adv Nutr. 2022 Dec 22;13(6):2277-2295. doi: 10.1093/advances/nmac086. PMID: 35948276; PMCID: PMC9776651.
Hawkins J, Baker C, Cherry L, Dunne E. Black elderberry (Sambucus nigra) supplementation effectively treats upper respiratory symptoms: A meta-analysis of randomized, controlled clinical trials. Complement Ther Med. 2019 Feb;42:361-365. doi: 10.1016/j.ctim.2018.12.004. Epub 2018 Dec 18. PMID: 30670267.
Martineau AR, Jolliffe DA, Greenberg L, Aloia JF, Bergman P, Dubnov-Raz G, Esposito S, Ganmaa D, Ginde AA, Goodall EC, Grant CC, Janssens W, Jensen ME, Kerley CP, Laaksi I, Manaseki-Holland S, Mauger D, Murdoch DR, Neale R, Rees JR, Simpson S, Stelmach I, Trilok Kumar G, Urashima M, Camargo CA, Griffiths CJ, Hooper RL. Vitamin D supplementation to prevent acute respiratory infections: individual participant data meta-analysis. Health Technol Assess. 2019 Jan;23(2):1-44. doi: 10.3310/hta23020. PMID: 30675873; PMCID: PMC6369419.
Martineau AR, Jolliffe DA, Hooper RL, Greenberg L, Aloia JF, Bergman P, Dubnov-Raz G, Esposito S, Ganmaa D, Ginde AA, Goodall EC, Grant CC, Griffiths CJ, Janssens W, Laaksi I, Manaseki-Holland S, Mauger D, Murdoch DR, Neale R, Rees JR, Simpson S Jr, Stelmach I, Kumar GT, Urashima M, Camargo CA Jr. Vitamin D supplementation to prevent acute respiratory tract infections: systematic review and meta-analysis of individual participant data. BMJ. 2017 Feb 15;356:i6583. doi: 10.1136/bmj.i6583. PMID: 28202713; PMCID: PMC5310969. Martineau AR, Jolliffe DA, Hooper RL, Greenberg L, Aloia JF, Bergman P, Dubnov-Raz G, Esposito S, Ganmaa D, Ginde AA, Goodall EC, Grant CC, Griffiths CJ, Janssens W, Laaksi I, Manaseki-Holland S, Mauger D, Murdoch DR, Neale R, Rees JR, Simpson S Jr, Stelmach I, Kumar GT, Urashima M, Camargo CA Jr. Vitamin D supplementation to prevent acute respiratory tract infections: systematic review and meta-analysis of individual participant data. BMJ. 2017 Feb 15;356:i6583. doi: 10.1136/bmj.i6583. PMID: 28202713; PMCID: PMC5310969.
Stefano Sanduzzi Zamparelli, Alessandro Sanduzzi Zamparelli & Marialuisa Bocchino. (2025) Immune-Boosting and Antiviral Effects of Antioxidants in COVID-19 Pneumonia: A Therapeutic Perspective. Life 15:1, pages 113.
Stelios F. Assimakopoulos, Diamanto Aretha, Dimitris Komninos, Dimitra Dimitropoulou, Maria Lagadinou, Lydia Leonidou, Ioanna Oikonomou, Athanasia Mouzaki & Markos Marangos. (2021) N-acetyl-cysteine reduces the risk for mechanical ventilation and mortality in patients with COVID-19 pneumonia: a two-center retrospective cohort study. Infectious Diseases 53:11, pages 847-854.